برگزاری مراسم ترحیم در حرم رضوی مشهد

نحوه­ ی برگزاری مراسم ختم در مشهد چگونه است؟

مرگ مهم‌ترین حقیقت زندگی برای انسان است. در آثار و منابع تاریخی به جا مانده از گذشتگان به آداب سوگواری ایرانیان اشاره شده است که شباهت زیادی به آیین عزاداری امروزی دارد. افکار و عقاید مشابه و مذهب مشترک باعث شده است تا در نقاط مختلف ایران شاهد رسوم عزاداری شبیه به یکدیگر باشیم. در حال حاضر برگزاری مراسم ترحیم در این شهر شبیه به بسیاری از مناطق ایران است اما تفاوت­های کوچکی دارد. در ادامه به بررسی نحوه­ی برگزاری مراسم ختم در مشهد خواهیم پرداخت و بیشتر با این رسوم آشنا خواهیم شد.

مراسم ختم در مشهد و حرم امام رضا

نحوه­ ی برگزاری مراسم ختم در مشهد و حرم امام رضا (ع) 

بر اساس يك سنت قدیمی پيكر كساني كه در مشهد فوت مي­شوند بعد از انجام دادن غسل ميت به حرم مطهر رضوي آورده خواهند شد تا طواف آنها در حرم امام رضا (ع) انجام شود. گفته می­شود همانقدر كه مومن بین مردم دارای احترام است، بدن متوفی نيز حرمت دارد و بايد با احترام غسل و كفن شود. یکی از رسوم در نحوه­ی برگزاری مراسم ختم در مشهد این است که متوفی را به حرم امام رضا (ع) برای عرض سلام می­برند. این مراسم تشییع مراحل خاص خودش را دارد.

طواف ميت در حرم مطهر امام رضا (ع) 

با رسیدن جنازه­ی متوفی به ورودی حرم مطهر، مأمور مخصوصی با لباس فرم خاکستری که مخصوص راهنمایی تشییع اموات است، به خانواده متوفی کمک می­کند و راهنمایی های لازم را انجام می­دهد. طواف ميت در حرم مطهر رضوي از آداب و رسوم قديمي شهروندان مشهدي است و در تمامی روزها به جز روز شهادت امام رضا (ع) و روز شهادت نبي مكرم اسلام اموات پيش از دفن در حرم مطهر طواف داده مي­شوند.

رسم قالی تکانی در مشهد

متبرک کردن میت با خاک حرم مطهر رضوی

امروزه رسم تكاندن خاك قالي­هاي حرم بر روي ميت دیگر رواج ندارد و خادمان توصيه میکنند كه به جاي گرد، از گلاب استفاده شود. اما همانطور که گفته شد از رسوم بسیار قدیمی تکاندن خاک قالی است. با وارد شدن به حرم مطهر میت را روبه­روی ضریح قرار می­دهند و به حضرت سلام می­گویند. پس از این عمل تابوت را بر دوش گرفته و با صدای لا اله الا الله تابوت را به داخل حرم برده و دوباره روبه­روی ضریح قرار می­دهند و با گلاب جنازه متوفی را عطرآگین می­کنند. پس از آنکه میت را از صحن خارج کردند بر روی آن خاک روی قالیچه ها را می­ریزند و در صحن نماز میت می­خوانند و با اتمام نماز و با سلام رو به حرم میت را خارج می­کنند.

برگزاری مراسم ختم در مشهد
برگزاری مراسم ختم در مشهد

نحوه ­ی برگزاری مراسم ختم در مشهد و رسم چراغ برات 

از گذشته تا اکنون در استان خراسان رضوی، اقوام مختلفی زندگی کرده­اند. در جنوب خراسان رضوی عرب­ها و در شرق بلوچ­ها و هزاره­ها و در شمال استان خراسان رضوی کردها و حیدری­ها در تربت حیدریه حضور دارند. همچنین شهر مشهد مهاجران زیادی از کشورهای دیگر همچون عراق و افغانستان را در خود پذیرفته است. با این تنوع قومیتی، بیشتر اداب و رسوم مراسم ختم در این استان و به خصوص شهر مشهد بسیار به هم شبیه هستند. از مهمترین این آیین­ها و نحوه­ی برگزاری مراسم ختم در مشهد چراغ برات است. ریشه این مراسم به ایران باستان باز میگردد. اما این مراسم در کشورهایی همچون ایران و پاکستان و مناطق کردنشین با نام های مختلفی مانند عید برات، شب برات، روز برات و چراغ برات یاد می­شود.

زمان برگزاری چراغ برات و چگونگی آن در روستاهای مشهد 

مراسم چراغ برات در یازده تا چهارده شعبان و یا دوازده تا پانزدهم شعبان که مصادف با میلاد امام زمان است در استان خراسان برگزار می­شود. در این ایام مردم به قبرستان­ها رفته و برای آمرزش روح درگذشته شان خیرات می­کنند. علاوه بر این اعتقاد دارند موجب رهایی خود آنها از آتش جهنم نیز خواهد بود. مردم خراسان معتقدند سرنوشت انسان در این روزها تعیین می­شود.

مراسم روز چراغ برات در روستاها بیشتر رونق دارد به صورتی که مردم در شب اخر به پشت بام خانه های خود رفته و سالی خوش را از خداوند درخواست می­کنند. همچنین در روستاها مراسم برات خوانی برگزار میشود که در آن نوجوانان و جوانان به خانه افرادی که درگذشته ای دارند رفته و اشعاری در مورد روز برات می­خوانند. در مشهد مردم به پخت خوراک­هایی قبل از غروب آفتاب همچون انواع نان‌­های سنتی مانند روغن جوشی، چلبکی، کماچ، ساچ و حلوا  می­پردازند و با پخش آن­ها به خیرات می­کنند.

  رسم برات زنده­ ها در مشهد چیست؟ 

در خراسان از شب نیمه شعبان با نام برات زنده ها یاد می­شود که دارای مراسم ویژه ای است و مردم بعد از حضور بر مزار درگذشتگان و طلب آمرزش برای آنها با درخواست سلامتی و روزی برای زندگان به شادی پرداخته، چراغ و شمع روشن می کنند. روشن کردن چراغ در هر منطقه دارای آداب و رسوم خاصی است که جزیی جدا نشدنی از نحوه­ی برگزاری مراسم ختم در مشهد  است. برای مثال در این شهر و شهرهای اطراف چراغ برای سه روز خاموش نمی شود.

ما در سامانه آنلاین ترحیم امکان برگزاری مراسم ترحیم آنلاین را فراهم کرده ایم تا بتوانید در هر شرایطی مراسمی در خور عزیز از دست رفته خود برگزار کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *